رفتن به محتوای اصلی
مادر در حال اندازه‌گیری دمای کودک در خانه
بازگشت به مقالات
بیماری‌های عفونی

تب در کودکان؛ چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

تب یکی از شایع‌ترین علائمی است که والدین را نگران می‌کند. در این راهنما یاد می‌گیرید چه زمانی مراقبت خانگی کافی است و چه علائمی نیاز به ویزیت فوری دارد.

تب نشانه‌ای از واکنش بدن کودک به عفونت یا التهاب است و به‌تنهایی همیشه خطرناک نیست. دکتر نغمه شریفی، متخصص کودکان و نوزادان از دانشگاه شهید بهشتی، در مطب سعادت‌آباد تهران روزانه با والدینی مواجه می‌شود که نگران تب فرزندشان هستند. تشخیص به‌موقع تفاوت بین تب خفیف ویروسی و موارد نیازمند درمان فوری، از عوارض جدی جلوگیری می‌کند.

در بیشتر موارد، حال عمومی کودک، تنفس و توانایی نوشیدن از خود عدد تب مهم‌تر است. با این حال، دمای ۳۸ درجه یا بیشتر در نوزاد زیر سه ماه باید همان روز و بدون تأخیر بررسی شود؛ در سنین بالاتر نیز تب طول‌کشیده یا همراه با علائم هشدار نیاز به معاینه دارد.

اول از همه چه چیزی مهم است؟

تب زمانی اتفاق می‌افتد که دمای مرکزی بدن از حد طبیعی بالاتر می‌رود. در کودکان، تب معمولاً نشانه عفونت ویروسی است — مانند سرماخوردگی — و در عفونت‌های باکتریایی هم دیده می‌شود. سن کودک نقش مهمی دارد: تب در نوزاد زیر ۳ ماه همیشه جدی تلقی می‌شود و باید همان روز بررسی شود. پزشک با معاینه بالینی، بررسی گوش و گلو، و در صورت نیاز آزمایش خون یا ادرار، علت تب را مشخص می‌کند. آنتی‌بیوتیک فقط در عفونت‌های باکتریایی تجویز می‌شود و مصرف خودسرانه آن مضر است.

نشانه‌هایی که ممکن است ببینید

  • تب بالای ۳۸ درجه (در نوزاد زیر ۳ ماه حتی تب خفیف)
  • بدن درد، سردرد و بی‌حالی
  • کاهش اشتها و نوشیدن کمتر
  • راش پوستی همراه با تب
  • گلودرد، درد گوش یا درد ادرار

در خانه چه کارهایی کمک می‌کند؟

  • مایعات فراوان بدهید — آب، شیر مادر یا فرمول
  • لباس سبک و اتاق با دمای مناسب
  • استراحت کافی؛ از فعالیت شدید پرهیز کنید
  • دمای بدن را با ترمومتر دیجیتال اندازه‌گیری کنید
  • داروی ضدتب فقط طبق دستور پزشک و متناسب با وزن کودک

چه زمانی کودک را برای معاینه ببریم؟

  • نوزاد زیر ۳ ماه با هر درجه تب
  • تب بیش از ۳ روز بدون بهبود
  • تب همراه با استفراغ مکرر یا اسهال شدید
  • کودک بسیار بی‌حال یا خواب‌آلود به‌طور غیرعادی
  • تب در کودک با بیماری زمینه‌ای (قلب، نقص ایمنی)

برای ویزیت چه اطلاعاتی آماده کنیم؟

برای تصمیم‌گیری فقط به عدد تب نگاه نکنید. سن کودک، روش اندازه‌گیری دما، حال او بین نوبت‌های تب، نوشیدن مایعات، تعداد دفعات ادرار و وجود علائمی مثل سختی تنفس یا بثورات پوستی مهم‌اند.

  • سن و وزن فعلی کودک
  • بالاترین دما و روش اندازه‌گیری آن
  • زمان شروع تب و داروهای مصرف‌شده با مقدار و ساعت
  • میزان نوشیدن مایعات، ادرار و سطح هوشیاری کودک
گفت‌وگوی والدین با پزشک درباره روند تب کودک
یادداشت زمان تب و داروها، تصمیم‌گیری در ویزیت را دقیق‌تر می‌کند.
دکتر نغمه شریفی، متخصص کودکان و نوزادان و نوجوانان از دانشگاه شهید بهشتی، با شماره نظام پزشکی ۱۵۸۹۲۴. مطب در سعادت‌آباد تهران — ویزیت و مشاوره تخصصی.

خدمت مرتبط

بیماری‌های عفونی کودکان و نوجوانان
شفافیت علمی

منابع این راهنما

متن با تکیه بر منابع رسمی سلامت کودک تنظیم شده است. لینک‌ها برای بررسی بیشتر در دسترس‌اند.

  1. American Academy of Pediatrics — نشانه‌ها و مراقبت تب در کودکان
  2. CDC — راهنمای بیماری‌های تنفسی و علائم نیازمند توجه

این مطلب برای آموزش عمومی است. تشخیص و درمان هر کودک به سن، شرح حال و معاینه او بستگی دارد.

پرسش‌های رایج درباره تب در کودکان؛ چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

آیا هر تب نیاز به آنتی‌بیوتیک دارد؟

خیر. بیشتر تب‌ها ویروسی هستند و آنتی‌بیوتیک اثری ندارند. پزشک بر اساس معاینه و در صورت نیاز آزمایش تصمیم می‌گیرد.

پاسخ پزشکی: دکتر نغمه شریفی
چند روز تب طبیعی است؟

در عفونت‌های ویروسی معمولاً ۳ تا ۵ روز. تب بیش از ۳ روز یا همراه با علائم خطرناک باید بررسی شود.

پاسخ پزشکی: دکتر نغمه شریفی
آیا باید کودک را حمام سرد کرد؟

حمام ولرم (نه سرد) می‌تواند راحتی بدهد، اما جایگزین داروی ضدتب یا ویزیت پزشک نیست. از الکل یا آب یخ استفاده نکنید.

پاسخ پزشکی: دکتر نغمه شریفی

مقالات مرتبط

گام بعدی

هنوز درباره وضعیت فرزندتان مطمئن نیستید؟

یک مطلب عمومی نمی‌تواند جای معاینه را بگیرد. برای بررسی دقیق‌تر، نوبت ویزیت رزرو کنید.

این مقاله برای آگاهی عمومی نوشته شده و جایگزین ویزیت و تشخیص پزشکی نیست. در وضعیت اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.

مشاوره واتس‌اپ 09212272023 مشاوره تلفنی 09212272023
دریافت نوبت تماس