مشکلات گوارشی یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه به پزشک اطفال هستند. دکتر نغمه شریفی در زمینه بیماری‌های گوارشی کودکان فعالیت دارد و در مطب سعادت‌آباد، تشخیص علت و پیشگیری از کم‌آبی را در اولویت قرار می‌دهد.
اسهال و استفراغ ویروسی معمولاً ۲ تا ۵ روز طول می‌کشد. جایگزینی مایعات از دست‌رفته با ORS (محلول ORS) مهم‌ترین اقدام است.
اول از همه چه چیزی مهم است؟
ویروس‌های گوارشی (مانند روتاویروس) شایع‌ترین علت اسهال در کودکان هستند. استفراغ ممکن است ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول شروع شود و سپس اسهال آبی اضافه شود. کم‌آبی خطرناک‌ترین عارضه است — به‌ویژه در نوزادان و شیرخواران. ORS (محلول ORS) بهترین راه جایگزینی مایعات است. آبمیوه، نوشابه و شیر در اسهال شدید مناسب نیستند. غذای معمول را پس از بهبود استفراغ ادامه دهید.
نشانه‌هایی که ممکن است ببینید
- استفراغ مکرر
- اسهال آبکی
- درد شکم خفیف
- تب خفیف
- کاهش ادرار و خشکی دهان
در خانه چه کارهایی کمک می‌کند؟
- ORS را بهآرامی و مکرر بدهید — قاشق‌قاشق یا با سرنگ
- پس از توقف استفراغ، غذای سبک و معمولی ادامه دهید
- از غذاهای چرب، شیرین و پرادویه پرهیز کنید
- دست‌ها را مکرر بشویید تا به دیگران منتقل نشود
- پوشک را به‌موقع عوض کنید و پوست را محافظت کنید
توجه پزشکی: استفراغ سبز یا خونی، اسهال خونی، گریه بدون اشک، یا افت شدید هوشیاری موارد اورژانسی هستند.
چه زمانی کودک را برای معاینه ببریم؟
- کاهش ادرار — پوشک خشک بیش از ۶ ساعت
- خشکی دهان، چشم‌های فرورفته
- گریه بدون اشک در نوزاد
- استفراغ سبز یا خونی
- اسهال خونی یا تب بالای ۳۸.۵ درجه
برای ویزیت چه اطلاعاتی آماده کنیم؟
اولویت اصلی، پیشگیری از کم‌آبی است. دفعات ادرار، توانایی نوشیدن، هوشیاری و وجود خون یا رنگ سبز در استفراغ برای تصمیم‌گیری مهم‌تر از شمارش صرفِ دفعات دفع هستند.
- تعداد تقریبی دفعات اسهال و استفراغ
- آخرین زمان ادرار و مقدار مایعات دریافتی
- وجود خون در مدفوع یا استفراغ سبز
- غذای مشکوک، تماس با فرد بیمار و داروهای مصرفی
دکتر نغمه شریفی، متخصص کودکان و نوزادان و نوجوانان از دانشگاه شهید بهشتی، با شماره نظام پزشکی ۱۵۸۹۲۴. مطب در سعادت‌آباد تهران — ویزیت و مشاوره تخصصی.